SPEAKER_00 0:00

En vanmorgen willen we stilstaan bij het thema leven in dankbaarheid. En ik doe dat aan de hand van Psalm 107. Misschien een Psalm die je er niet direct mee in verbinding brengt, maar dat gaan we ontdekken. En eigenlijk, als ik mijn preek wil samenvatten, heb ik één zin samengevat. En die wordt nu geprojecteerd. Dankbaarheid is het ritme van een verost leven. Het is een keuze die vreugde voortbrengt. Amen. Hier zou ik het bij kunnen laten. Maar goed, laat ik het toch nog iets meer uitleggen. Wie van jullie is gelukzoeker? Wie is hier als gelukzoeker? Ah, net toch. We zoeken toch allemaal naar geluk. We zijn allemaal gelukzoekers. We willen vreugde en geluk, joy and happiness. Naar rust in ons hart. Naar een leven dat niet alleen maar moet, waar moeten moet, maar waar je er ook mag zijn. En weet je, veel mensen zijn daar naar op zoek. Ik ben daar ook naar op zoek, steeds weer, en ik moet het steeds weer vinden. Deze Psalm biedt ons een sleutel aan. Een sleutel aan in die zoektocht naar vreugde en geluk. En dat is het leven vanuit dankbaarheid. Dat is een levenshouding die vreugde voortbrengt. Ik weet niet wat voor gedachte je hebt bij het woord dankbaarheid. En dat is goed om daar eens even bij na te denken. Maar misschien goed om eens aan te geven wat het niet is. Het is niet naïef. Dankbaarheid is niet een soort roze bril die je opzet, waar je ineens allerlei andere kleuren ziet. Het is ook geen oppervlakkig optimisme. Maar het is een keuze. Dankbaarheid is een keuze. Een geestelijke oefening. Het is een manier van kijken. Beter nog, het is een manier van leven, of zo je wilt, een levensstijl. We willen eerst nu gaan luisteren naar Psalm 107, een Psalm die dit ritme van dankbaarheid diep inbrent. Ik lees dat voor uit de NBV 21 vertaling. En dan staat het volgende: Loof de Heer, want Hij is goed. Eevig duurt zijn trouw. Zo spreken zij die door de Heer zijn verlost, door Hem verost uit de greep van de vijand, bijeengebracht uit alle landen. Uit het oosten en uit het westen, uit het noorden en uit het zuiden. Soms dolden zij door de woestijn, maar een weg in de wildernis, een stad, een woonplaats vonden ze niet. Ze kregen honger en dorst en kwijden van uitputting weg. Ze riepen in hun angst tot de Heer. En Hij heeft hen bevrijd uit vele gevaren. Hij wees hun de rechte weg, de weg naar een stad, een woonplaats. Laten zij de Heer loven om zijn trouw, om zijn wonderen aan mensen verricht. Wie dorst had, gaf hij te drinken, wie honger had, volop te eten. Soms zaten zij in het diepste duister, als slaven met ijzeren boeien. Want ze hadden zich tegen Gods woorden verzet de raad van de Allerhoogste verworpen. Hij liet hen buigen onder een zware last. Ze wielen en er was niemand die hielp. Ze schreeuwden in hun angst tot de Heer. En hij heeft hen gered uit vele gevaren, haalde hen weg uit het diepste duister en brak hun boeien aan stukken. Laten zij de Heer loven om zijn trouw en zijn wonderen aan mensen verricht. Bronzen deuren heeft hij verbrijzeld, ijzer en grendels verbroken. Soms leefden zij als dwazen, gingen gebukt onder de last van hun zonden. Ze gruwden van elk voedsel en waren de poorten van de dood nabij. Ze schreeuwden in hun angst tot de Heer. Hij heeft hen gered uit vele gevaren. Hij zond zijn woord en genas hen, ontdrukte hen aan het graf. Laten zij de Heer loven, om zijn trouw, om zijn wonderen aan mensen verrichten. Laten zij hem dankoffers brengen, juichend zijn daden bezingen. Soms dwalen ze af naar de zee, gingen schepen en bevoeren het wijde water. Ze zagen de daden van de Heer zijn wonderen op de oceaan. Hij sprak en ontketen de storm. Hoog zweepte hij de golven op. Ze stegen tot aan de hemel, vielen neer in de diepte. Hun maag keerde om van ellende. Ze tolden en tuimelden als dronkaads, alle kennis baten hun niets. Ze riepen in hun angst op de Heer. Hij leidde hen weg uit vele gevaren. Hij bracht de storm tot zwijgen, de golven gingen liggen. Het verheugde hen, dat de zee tot rust kwam. Hij bracht hen naar hun veilige haven. Laten zij de Heer loven om zijn trouw, om zijn wonderen aan mensen verrichten, Hem hoog verheffen als het volk bijeen is, Hem loven in de kring van oudsten. Dat dit woord ook ons mag wijzen op wie God is, en mag wijzen op wat dankbaarheid is, dat Gods woord ook in ons hart mag landen. En ik wil een paar aspecten belichten. Er is heel veel over te zeggen, maar ik wil een paar aspecten belichten en die komen steeds langs op de sheets. Het eerste is dat dankbaarheid begint bij herinneren. Herinneren, loof de Heer, want Hij is goed, evig duurt zijn trouw. Dat is het begin. Maar het gaat verder. Ik heb het wat extra aangezet als ik die versen lees, vier keer als het goed is: laten zij de Heer loven. Dat is de kracht van herinneren. Weet je, dat eerste vers uit Psalm 107, dat is eigenlijk de geloofsbeleiden is heel kort samengevat van het Jodendom. En daarmee ook, want we zijn geworteld op het Jodendom, daarmee ook voor ons als christenen. Het is geen losse oproep, maar identiteit. Het heeft te maken met wie we zijn, wie we zijn als kerk, wie we zijn en een Jood mag zeggen als Jood. Jood zijn is dankbetuigen, dankofferen. Ondanks het lijden. Het leven als geschenk ervaren en leven zonder door het lijden te worden bepaald. Dat schreef Jonathan Sax, een Joodse rabbie die helaas te vroeg is overleden, maar heeft daar heel veel mooie dingen over gezegd. Het is een beleidenis, dankbetuigen, dankofferen, ondanks de omstandigheden. En je ziet dat ook terug in de Joodse feesten. De Joodse feesten is een en al herinneren en danken, of je nu over Peesag hebt, over Poerum of over het Lofhuttefeest. Het is allemaal gedenken dat God uitgered heeft en dat danken ze hem voor. Dat danken ze hem voor. Dat is een ritme. En is dat ook niet onze identiteit? Van nieuw leven in Christus, wat Jezus gedaan heeft. We hebben het net ook gezongen. You rescued me. Jezus heeft ons gered en Jezus redt nog steeds. Ik heb die redding van Jezus ook nodig, ook nu weer. Het is niet een eenmalig moment. Jezus rescued you and me. Dat is onze identiteit en laten we Hem daarvoor danken. En het is ook een liturgie, als het ware, een ritme, een liturgie van gebeden. De Joden hebben een rijk gebedsleven. Het tiengebed, het ochtendgebed, het middaggebed, het avondgebed. Het begon al met een dankoff. Een van de offers in de tempeldienst en de tabernakel en in de tempel was het dankoffer, het middelste offer, ook wel vredeover genoemd. En het is ook de liturgie van ons als kerk van Jezus Christus. Dankzegging Eucharisteo. Wat we vieren bij het avondmaal, de maaltijd van de Heer. Dat we dank zeggen. We zeggen dank Heer dat U dat voor mij gedaan hebt, dat U dat voor ons gedaan hebt. Dat is de liturgie van de kerk van Jezus Christus, van jouw leven als Christen. Danken en herinneren, herinneren wie God is en wat Hij heeft gedaan. En het is niet alleen maar herinneren: het is ook een opdracht om dankbaar te zijn, een opdracht om te herinneren en te danken. In het Psalm die we gelezen hebben, zie je eigenlijk vier verlossingsverhalen die allemaal opgevolgd worden van laten zij de Heer loven om wat Hij gedaan heeft om zijn trouw. Vier verlossingsverhalen. En vier keer diezelfde oproep in vers 8, 15, 21 en 31. Lees het maar na. Laten zij de Heer danken voor zijn trouw. En trouw, het breedse woord wat hier gebruikt wordt, is gasdoo of gezet. En dat betekent niet alleen trouw, het betekent ook barmhartigheid. Zijn onbeperkte liefde. Het is zo breed waar we dankbaar voor kunnen zijn. God is trouw, God is liefde, God is barmhartig. En het is geen gevoel, maar een opdracht. Een opdracht in antwoord op Gods reddend handelen. Het tweede aspect wat ik met jullie wil belichten, is dat dankbaarheid verandert jouw perspectief. Zoek het ware leven waar het te vinden is, namelijk vlak voor jouw neus. Ik weet niet of je het herkent, maar dat is een uitspraak. Dat is ook de titel van een heel mooi boek van Anne Voskamp. Duizendmaal dank. En de tweede titel is de zin die ik net voorlas, staat voor op het boek. Zoek het ware leven waar het te vinden is, vlak voor je neus. Het gaat om een andere manier van kijken naar omstandigheden en dingen om je heen. Als je op die andere manier kijkt naar je omstandigheden, dan verandert je perspectief en dat opent de weg naar dankbaarheid. Dankbaarheid is niet afhankelijk van omstandigheden. Dankbaarheid is niet afhankelijk van hoe ik mij voel of de situatie waar ik in ben. Maar dankbaarheid is een perspectief wat God geeft. En dan is dankbaarheid veranderd. Niemand heeft dat ooit gezegd. Dankbaarheid verandert niet altijd je omstandigheden als het goed is, wordt het geprojecteerd, verandert niet altijd je omstandigheden, maar wel de manier waarop je er naar kijkt. Omstandigheden, die kies je niet uit, daar kun je niet voor kiezen. Daar kom je soms in terecht. Soms ben je ook wel een beetje verantwoordelijk voor de omstandigheden waar je in komt. Maar hoe vaak gebeurt het niet als het gaat om ziekte of om werkloosheid of om een verbroken relatie, waar je alles aan gedaan hebt. En toch kom je in die omstandigheid terecht of dat iets niet goed loopt. En die omstandigheden kunnen je wegtrekken bij het begrip van dankbaar van een dankbaar leven. Psalm 104 beschrijft vier groepen mensen in vier moeilijke levenssituaties waarin God verlost. Als je die vier situaties zegt en ik neem ze kort even met je door. Misschien niet letterlijk in wat er staat, maar wel in een soort situatie als hier beschreven wordt. En die openen allemaal een weg naar dankbaarheid als je op een bepaalde manier daarnaar gaat kijken. En de eerste groep gaat over verdwaalden in de woestijn. Het gaat over mensen zonder richting. Mensen die uitgedroogd leeg zijn, niet weten waar je heen moet. Misschien zijn die mensen die zeggen, ja, ik zit in zo'n fase waar ik eigenlijk niet weet, een beetje doeloos. Ik heb nagedacht op wat ik wil, maar ik weet eigenlijk niet wat ik wil. En ik ben er eigenlijk ontevreden mee. Weet je wat de Psaalmtekst zegt: God leidt uiteindelijk naar een stad om te wonen. Dat is de uitweg die God biedt. En dankbaarheid ontstaat wanneer je merkt: God geeft richting, God geeft hoop. De tweede groep gaat over gevangenen en duisternis. Zo mooi wat je daarover zei, over licht en duisternis. Ja, gevangenen kun je erin zijn in duisternis, dat je het licht gewoon niet kunt zien. Dat je die keer niet te pakken kunt krijgen. Mensen die vastzitten in ongezonde patronen of in het patroon van een karakter waar je wat tegen zit. Maar ook vaak angst, we hebben het daar net over gezongen: angst, verslaving of schuld en schaamte. Noem maar op. Misschien herken je je erin iets van die dingen. Maar de hoop is en de boodschap is: God verbreekt boeien. Hij slaat ze kapot. Uiteindelijk verbreekt God de boeien. En dan kan ondankbaarheid ontstaan wanneer je envaart God bevrijdt. Hij opent deuren die je zelf niet kunt openen. De derde groep gaat over zieken die bijna sterven, de dood nabij, ontrokken aan de dood. Mensen die kwetsbaar zijn, daar gaat het hier over. Mensen die lijden, die grenzen voelen, die zeiden ja, ik kon dat altijd, maar ik kan dat niet meer. Mensen die afhankelijk worden van zorg, van mantelzorg, van anderen, omdat ze niet meer in hun eigen inkomen kunnen voorzien. Je kunt allerlei situaties hierbij bedenken. En daar gaat het om: die groep mensen heeft de Psalmische op het oog. Maar God zendt zijn woord en hij geneest. En als er geen genezing is, is God er in ieder geval bij. God is nabij. Dankbaarheid ontstaat wanneer je ontdekt: God draagt mij in mijn kwetsbaarheid, wat die kwetsbaarheid ook is. En of je nu jong bent of op middelbare leeftijd, misschien in een burn-out zit, God geeft perspectief. En God draagt je in je kwetsbaarheid. Dat is waar we dankbaar voor mogen zijn. En als je daar dankbaar voor bent, dan gaat er iets in werking. Dan ga je anders naar je situatie kijken. Nee, die situatie verandert niet direct. Het is niet een knip op de vinger. Maar het is wel een manier van kijken. De laatste groep waarin dit psalm over gaat, gaat over zeelieden in stormen. Ook weer zo'n beeld van mensen waar we veel herkenning in vinden. Mensen die overspoeld worden door stress, door chaos, door te veel. Ik heb te veel op mijn bod, te veel verantwoordelijkheid, te veel verplichtingen, noem maar op. Door golven die hoger zijn dan jezelf, waar je geen controle hebt, je verliest de controle op je leven, op je omstandigheden. Daar gaat het over die groep mensen. En dan zegt de Psalmist: God brengt je naar de haven van jouw verlangen, jouw diepste verlangen. God brengt je naar de haven van rust. En dankbaarheid ontstaat wanneer je merkt, God tempt de stormen die je niet zelf kunt beheersen. Die stormen zijn er en we kunnen het niet voorkomen. Maar God tempt de stormen zodat je er niet door overmand wordt. Laten we de Heer loven, danken om zijn trouw. En daarom danken wij niet omdat alles goed is, maar omdat God goed is. Zie je hoe Psalm 107 dit ritme als het ware die vier keer situaties en vier keer weer die opdracht die oproep, laten wij de Heer loven. Dankbaarheid is het ritme van een verlost leven, een keuze die vreugde voortbrengt. Daar gaat het om. Een derde aspect wat ik kort wil belichten, is dat dankbaarheid het fundament van vreugde is. Ik hoorde afgelopen week kreeg ik de tip van iemand hier in de zaal om een mooie podcast te luisteren van Otto de Bruine in gesprek met mensen van Groot Nieuwsradio. En hij had het over mens worden. En één uitspraak is me zo bijgebleven, heeft me zo diep geraakt. Vreugde is een vloer die op de grond van dankbaarheid ligt. Vreugde is een vloer die op de grond van dankbaarheid ligt. Dankbaarheid dat ik er mag zijn. Gewoon die ik ben. Ik hoef niet een ander te zijn, maar ik mag mezelf zijn. Jij hoeft niet een ander te zijn, je mag gewoon jezelf zijn. Je hoeft niet die mooie figuur die je op de social media bent, waar iedereen van zegt, zo zou ik eigenlijk moeten worden. Nee, je mag zijn die je bent, daar mag je dankbaar voor zijn. Dat mijn hart klopt. Dat ik vanmorgen opstand en denk: ja, ik mag weer leven, ik mag er weer zijn. Dat er licht in mijn ogen komt zoveel dingen als je erover nadenkt, dan mag je voor danken. Weet je, midden in dat boek, wat eigenlijk niet zo in verbinding bent met dankbaarheid, is klaagliederen. Dat gaat één grote klacht. Maar midden in dat boek, of midden in iets verderop, in hoogstuk 3, dan lees je, hier houd ik aan vast. God geeft mij het leven en Hij geeft me elke morgen weer nieuwe kracht, nieuwe weldaden. Dat is een woord van dankbaarheid, midden in lastige omstandigheden. Vreugde is een vloer die op de grond van dankbaarheid ligt. Weet je, ik noemde net al dat de liturgie van de kerk ook is Eucharisteo, dankbaarheid, wat we vieren in het avondmaal. Eucharisteo, het Griekse woord wat in het Nieuwe Testament gebruikt wordt voor dankzegging, dat heeft eigenlijk drie kenmerken in één. Het betekent ook dankbaarheid, maar ook genade. Het wocharis zit er ook in. Eucharistio. En het woord vreugde zit erin. En ik vond dat zo mooi. Als je die drie samen neemt: dankbaarheid, genade en vreugde, horen bij elkaar. Als je daarop vaart, dan ga je ook vreugde ontdekken. Ucharistio. Dankbaarheid, genade en vreugde. En vreugde groeit, ontstaat, wordt ontwikkeld op de grond van dankbaarheid. En nog één ding hierover. Dankbaarheid kun je natuurlijk heel persoonlijk toeijgen. En dat mag. Er is niks mis mee. Helemaal goed. Jij mag dankbaar zijn om wie jij bent. Maar dankbaarheid is ook iets wat we niet alleen individueel, maar vooral ook samen mogen beleven. Het gaat niet in de eerste instantie om ik, om mij, maar om wij met elkaar. Happiness is only real when shared, heeft ooit iemand gezegd. Ik kom weer bij een bekende uitspraak van Jonathan Sax. En die zegt. Er zijn veel dingen die we in de eerste persoon enkelvoud. Ik wil, ik heb nodig, ik moet hebben, kunnen bereiken. Maar één ding kun je alleen niet bereiken. Namelijk de vreugde die we ervaren omdat we delen. In het delen van vreugde zit een diepe kern van dankbaarheid. En vreugde die je samen kunt beleven. Happiness is only real when shared. Je kunt het alleen maar beleven ten diepste beleven als je het deelt. Dankbaarheid als liturgie, volgende aspect. De Joden, ik heb het al even genoemd, de liturgie van de Joden, de identiteit van de Joden, die gebeden van de Joden beginnen met het ochtendgebed. En het ochtendgebed begint weer met ochtendzegeningen, waarin ze God danken voor het bewustzijn dat je na je slaap weer ontvangt, voor je lichaam, voor het herstel van je ziel, de aarde waarop je woont, de vrijheid waarin je leeft en zo kun je het aanvullen. En daarmee, met zo'n ochtendgebed, door dankbaar te zijn, halen ze de achtergrond naar voren. Dingen die je eigenlijk als vanzelfsprekend beschouwt. Heb je er vanmorgen bij nagedacht dat je weer ademt toen je wakker werd. Ik heb er ook niet bij nagedacht, zal eerlijk zijn, ondanks dat ik zo diep ingedoken ben in deze voorbereiding. Je denkt er niet bij na, maar door de achtergrond, de dingen die zo vanzelfsprekend zijn, eens naar voren te halen, dat is wat de Joden in dat ochtiggebed doen. Geen je heel mooie dingen ontdekken, hoe dankbaar je mag zijn voor de dingen die God geeft, de kleine dingen. En Voskant zegt, die je voor je neus zijn. We kijken vaak ver weg. En ik moet ook denken aan wie van jullie doet dan de hobby van fotografie. Ik fotografeer ook wel wat, maar het is niet een hobby van mij. Maar wat ik geleerd heb van mensen die daar verstand van hebben, is je moet die lens draaien, je moet focussen. Als je een mooie foto van een Of een bloem, of een boom, of een mooi landschap. Dan moet je die vogel in je lens naar voren halen. Je ziet hem niet direct, maar je moet hem dichterbij halen. En dan zie je: Oh, wat een prachtige kleur heeft die vogel. Oh, die bloem. Wit dat mooi in elkaar. We lopen er gewoon aan voorbij. Maar door met de focus de lens helemaal in te zoomen, zie je hoe prachtig je is. Wat bent u geweldig? Wat bent u geweldig dat u dit zo mooi gemaakt hebt, de psalmen en dat is niet alleen Psalm 107, maar je ziet het ook in andere psalmen zoals 118 en 136. Die worden herhaald. Ze worden gezongen en ze worden geleefd. Dat is in feite liturgie, de liturgie van het alledaagse: gewoon hoe je leeft, welke ritmes je hebt. Liturgie is herhaling, ritme. Het ritmisch imprenten van dankbaarheid, dat is een alledaagse ritme. Dat komt niet vanzelf. Dat moeten we leren. Want dankbaarheid is het ritme van een verost leven, een keuze die vreugde voortbrengt. En tenslotte dankbaarheid als levensstijl. Ook een paar dingen wil ik daarover zeggen. Dankbaarheid, en ik heb het al gezegd in die korte zin die ik boven mijn preek gezet heb. Dankbaarheid is niet een gevoel, maar het is een keuze. Een keuze voor een levensstijl van dankbaarheid. Paulus roept ons op: wees altijd dankbaar. Wees bereid om altijd te danken. Colossense 3 vers 15. En die keuze. Het is niet een naïef optimisme. Optimisme die tegenslag onrecht en lijden ontkent, of er zelfs van wegkijkt. Nee, dat is het niet. Dankbaarheid is niet alles andere wegpoetsen. Neem maar juist in die omstandigheden de God van hemel en aarde te danken, de God van Israël te danken. Een levensstijl waarin je ontdekt dat dankbaarheid de ademhaling van een nieuw leven in Christus is. Ook dat staat in die Colosensenbrief van Paulus. Een ritme dat door de Geest in ons gelegd wordt. Want zegt Galate 5, vers 22 niet dat de vruchten van de Geest vrede en vreugde zijn. De Geest mag dat ritme in ons leggen. En door die dankbaarheid groeien ook die vruchten van vrede en vreugde. En mooi, wat ook al even in het zingen en in de aanbidding naar voren kwam: je leven als een levend offer. En ik heb er maar van gemaakt: je leven mag je als dankoffer beschikbaar stellen. Romeinen 12 vers 1. Je stelt je beschikbaar door dankbaar te zijn, door dank te geven. Het is ook een actieve houding. Thanksgiving. Give thanks. De Noord-Amerikanen, Canada en de Verenigde Staten die vieren in november altijd zo'n dag van uitbundig feest vieren. Thanksgiving. Weet je dat dat een oorspronkelijk een christelijk oogsfeest was om te danken voor de oogst. En George Washington heeft dat Abraham Lincoln, toen hij president was, er een nationale feestdag van gemaakt. Maar ook in Canada vieren ze dat. Het is een dag waarin het geven centraal staat en het danken centraal staat. Vaak worden ook allerlei maatschappelijke initiatieven, zoals voedselbanken en daklozenopvang gesteund, omdat men zo dankbaar is dat je mag leven en mensen die het goed hebben, gaan delen. Je leven als dankbaarheid. Dankbaarheid maakt dat we ook als we een leven van dankbaarheid voeren en een levensstijl erop nahouden van dankbaarheid. Dan maakt dat dat we geevend en gunend zijn naar anderen. Dan gaat het niet meer alleen, wat ik net al zei, om ik, maar gaat het om de ander ook, om wij, om de ander. Dankbaarheid maakt je mild. Dankbaarheid maakt je royaal. Dankbaarheid maakt dat je ruimte geeft. Ruimte geeft aan anderen. En dan straalt dat uit. En ik denk maar even aan onze generatie, mijn generatie, de 70 plus. In een andere levensvaarde geven we voldoende ruimte aan jongere generaties om hun ding te doen. Ook als het gaat om kerk zijn. Als het gaat om allerlei maatschappelijke verbanden, geven we voldoende ruimte. En kunnen wij daarin een stap terug doen ten gunste van die ander. Dankbaarheid helpt je daarbij. Een levensstijl van dankbaarheid helpt je daarbij. Leefenstijl die je mild en royaal maakt. Maar ook een levensstijl dankbaarheid maak je vrij van bitterheid en gestolde boosheid. Wat is er een gestolde boosheid in onze maatschappij? En helaas zijn er politieke stromingen die daar een verdienmodel van maken. Kritiek oordelend en klagend, slachtofferrol. Natuurlijk, er is onrecht en er zijn dingen niet goed in onze maatschappij. Laten we daar helder over zijn. Maar laten we ook dankbaar zijn. Laten we vooral dankbaar zijn en weggaan van de weg van bitterheid en gestolde boosheid. Een levensstijl van dankbaarheid voorkomt ook trots en hoogmoed. Het helpt je gewoon om een andere deugd die in de Bijbel staat, om nederig te zijn. Dankbaar maak je je nedig, maak dat je zegt van ja, ik heb veel bereik in het leven, dat was mijn eigen inspanning. Ik heb veel verdiend en ik heb prachtige dingen gedaan. Wie heeft jou het verstand gegeven? Wie heeft het bepaald dat jij geboren werd op deze plek in de wereld, waar het in feite voor je gespreid is. In algemene zin, natuurlijk. Er zijn ook andere situaties. Maar laten we dankbaar zijn en laten we daarin nederig zijn. En het richt zich ook op tevredenheid. Dankbaarheid maak je een tevreden mens. Tevredenheid en genoeg. En het is een medicijn tegen jalousie en hebzucht, want ook hier weer. De hele commissie maakt het verdienmodel dat we van de hebzucht leven ze en van de jalozie leven ze. Wij wil ook hebben wat hij heeft, wat mijn buurman heeft, wat de ander heeft. En dankbaarheid richt zich op tevredenheid en genoeg. En dankbaarheid richt zich niet op wat er ontbreekt, op het tekort, maar op wat er is. We kennen allemaal misschien wel dat mooie lied: De Heer is mijn herder, Psalm 23. En wat is de tweede zin in dat lied? Wie weet dat? Mij ontbreekt niets kunnen we dat zeggen met elkaar. Het ontbreekt mij aan iets. Ik heb geen tekort. Heer, dank u. Het ontbreekt mij aan niet, want u bent mijn herder. U brengt mij naar grazige wijden. Het ontbreekt mij aan niets. Als je dankbaar bent, dan zeg je, Heer God, dank u. U lijkt mij naar grazige wijden. Het ontbreekt mij aan niets. We hebben eigenlijk niet meer de tijd, want ik wilde eigenlijk een praktische oefening doen, maar die zal ik even aan je uitleggen, maar die geef ik wel aan jullie mee. En misschien moet je hem even op jullie eigen vergetarde app zetten. Dat is een korte oefening. En die kun je elke dag doen. Daar kun je een ritme van maken. Sta eens stil bij wat je al hebt. Denk er gewoon eens over na. Morgens bij het ontbijt, of na het ontbijt, of in de middagpauze. Noem drie dingen waarvoor je vandaag dankbaar bent. Denk er gewoon eens over na. Of herinner je één verlossingsmoment. We hebben het gelezen in Psalm 107: al die verlossingen en uitredingen die de Heer geeft. Misschien heeft God jou ergens uit in geleid of van bevrijd, of genezen, of gewoon rust gebracht. Bedenk dat, herinner je dat. En deel één dankbaarheid met iemand anders. Misschien moeten we dan straks gewoon even bij de koffiepauze doen. Misschien heb je al zo een paar dingen die je nu bedenkt. Oh ja, als ik erover nadenk. Oh geweldig, deze week heb ik dat meegemaakt. Dat ervaar ik echt als een bevrijding of als nieuwe rust die ik ontvangen heb. Deel dat met een ander. Deel dat met elkaar. Deel de dankbaarheid. En tot slot. Dankbaarheid is het ritme van een verost volk. Antwoord op Gods daden en de ademhaling van nieuw leven in Christus. En dankbaarheid is het ritme van een verost leven, een keuze die vreugde voortbrengt. En snakken we niet allemaal naar zo'n vreugde, naar diepe inwendige vreugde. Die je leven kleur geeft, die je leven inhoud geeft. Laten we daar de Heer ont danken. Loof de Heer, laten wij de Heer loven om zijn trouw. Laten we Hem danken, want eeuwig duurt zijn trouw. Amen.